Czy euro upadnie? – nasze prognozy wydarzeń
Zbyt wiele niewiadomych skutecznie utrudnia udzielenie jednoznacznej odpowiedzi co dalej ze strefą euro. Ponieważ dla niektórych gospodarek rozpad euro może mieć szczególnie katastrofalne skutki to kraje członkowskie będą szukały sposoby na uratowanie wspólnej waluty. Mimo wszystko obecny bieg zdarzeń każe przypuszczać, że rozpad jest prawdopodobny. Możliwy jest też scenariusz, że z Euro wyjdzie tylko Grecja, nie pociągając nikogo za sobą.
Technicznie rzecz biorąc opuszczenie strefy euro przez jakiekolwiek państwo w ogóle nie jest możliwe. Gdyby miało dojść do negocjacji w tej sprawie, to na pewno potrwałyby one latami. Jednostronne wyjście państwa ze strefy euro, to złamanie wielu zobowiązań nie tylko względem UE, ale również względem wierzycieli i innych podmiotów.
Pesymistyczny scenariusz zakłada, że ewentualne bankructwo Grecji, może być przyczyną wyjścia ze strefy jakiegoś silnego gospodarczo kraju, jak np. Niemcy. A to dlatego, że banki zachodnie posiadają w swoich portfelach wiele greckich obligacji. Jeżeli na skutek niewypłacalności Grecji, w obawie przed bankructwem banków nastąpiłoby w jakimś kraju paniczne wycofywanie wkładów, to mogłoby to doprowadzić do załamania krajowego systemu bankowego. W takiej sytuacji jedynym rozwiązaniem byłoby wprowadzenie nowej (starej) waluty narodowej w tym kraju.
Bankructwo jakiegoś kraju nie oznacza jednak automatycznego wyjścia ze strefy. Kraj taki może utrzymać euro o ile otrzyma odpowiednią pomoc i zewnętrzne finansowanie swojego sektora bankowego. Koszty porzucenia wspólnej waluty mogą być wyższe niż ewentualne korzyści, a więc kraj który zbankrutuje może podtrzymymać chęć należenia do unii walutowej. Prawdopodobne jest również, że pozostali członkowie w celu ratowania jedności strefy euro, udzielą pomocy takiemu bankrutowi.
Teoretyczne wyjście ze strefy Grecji niesie za sobą ryzyko, że inne kraje również opuszczą unię walutową. Za sprawą opuszczenia unii walutowej przez jednego z członków, rentowność obligacji słabszych krajów, mogłaby poszybować ostro w górę, tym samym uniemożliwiając im pozyskiwanie finansowania z rynku. Klienci banków w tych krajach, w obawie przed potencjalnym bankructwem, mogliby zacząć wycofywać swoje depozyty. Wysokie koszty pozyskiwania finansowania, ryzyko upadku systemu bankowego, może nakłonić niektóre kraje w takiej sytuacji, do ponownego wprowadzenia własnej waluty.
Inny scenariusz przewiduje, że ze strefy euro wyjdą za Grecją takie kraje jak Portugalia, Irlandia, Włochy, Hiszpania i Cypr. Pozostałe kraje na czele z Niemcami, Francją, Austrią i Belgią będą nadal tworzyć euro klub. Wówczas też kontynent może zostać podzielony na Europę dwóch biegunów – rozwijającą się północ i południe trwające w stagnacji.
Konsekwencje wyjścia z Euro mogą być dotkliwe szczególnie dla obywateli takiego państwa. Każdy denominowany w euro dług będzie znacznie wyższy w nowej walucie. Dla przedsiębiorców ogromnym problemem będą bilanse, wiele firm może doświadczyć niewypłacalności. Zostanie odcięte finansowanie z zagranicy, a kraj może doświadczy ogromnego spadku importy. Wszelkie kontrakty będą zawierane w obcych walutach – euro, dolar, frank. W krótkim okresie czasu kraj doświadczy recesji, natomiast dzięki odzyskanej konkurencyjności i głębokim reformom wewnętrznym, w długim horyzoncie czasowym prawdopodobny będzie powrót na drogę stabilnego wzrostu.
Ewentualny rozpad strefy euro będzie miał też ogromny wpływ na rynki globalne. Prawdopodobna jest paniczna ucieczka kapitału, co zaowocuje ogromnymi spadkami na giełdach większości krajów. Bankructwo i wyjście ze strefy jakiegokolwiek większego państwa (np. Włochy, Grecja) jest zagrożeniem dla instytucji finansowych na całym świecie, które do tej pory lokowały swój kapitał na szeroką skalę w obligacjach skarbowych, powszechnie uważanych za bardzo bezpieczne. Zaburzenia w strefie euro mogą również wepchnąć amerykańską gospodarkę w bardzo głęboką recesję. Trzeba również pamiętać, że Unia Europejska jest rynkiem docelowym dla wielu krajów rozwijających się, a więc również one mogą stać się ofiarą ewentualnego upadku euro.
